Kategori arşivi: Endüstri

stok için üretim

(Alm. Lagerfertigung, f; Seriengfertigung, f; Fr. production sur stock, f; İng. make-to-stock) endst. Talebe hızlı cevap vermek için, siparişleri stoktan karşılamayı hedefleyen tedarik zinciri stratejisi. [1]

Stok için üretim ya da stok için inşaa, sıklıkla MTS ve BTS olarak kısaltılan,  üretim planlarının satış tahminleri ve/veya tarihsel talep üzerine kurulu olabileceği bir öncü üretim yaklaşımıdır. BTS genellikle talep doğrultusunda büyük miktarlarda ürünlerin üretilip depolarda stoklandığı, sanayi devrimi seri üretim teknikleriyle ilişkilendirilir;

Stok için üretim, az sayıda ürün hattı ve yüksek maliyetli ürünler arasında uzun geçiş süreleri bulunan ürünler için sıklıkla uygun bir çözüm olarak görülüyor. [2]

Bir organizasyonun beklenen talebe dayalı olarak ürünleri üretme stratejisi.  Gerçek talep veya müşterilerin emirlerine göre yapılan, siparişe göre üretimin tam tersidir. Doğru talebin tahmin edilmesi mümkün olduğunda, stok haline getirme stratejisi çok maliyetli olabilir. Bu stratejinin çöküşü, talebin gerçekçi olmayan bir şekilde tahmin edilmesine bağlı olarak üretim üzerinde mümkündür. [3]

Stok için üretim, işletmelerin üretim ve envanterini, tüketici talep tahminleriyle eşleştirmek için kullandığı geleneksel bir üretim stratejisidir. Stok için üretim yöntemi, ne kadar stok üretilmesi gerektiğini belirlemek için doğru bir talep tahmini gerektirir. Ürün talebi doğru bir şekilde tahmin edilebiliyorsa, stok için üretim stratejisi üretim için etkili bir seçimdir. [4]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:https://en.wikipedia.org/wiki/Build_to_stock

[3]:http://www.businessdictionary.com/definition/make-to-stock-MTS.html

[4]:http://www.investopedia.com/terms/m/make-to-stock.asp

son ürün

(Alm. Endprodukt, n; Fr. produit final, m; produit terminal, m; İng. end product; final product) endst. Ardışık süreçlerin ve işlem adımlarının tamamlanması sonucunda ortaya çıkan ürün, tamamlanmış ürün. [1]

  1. Bir faaliyetin, düzenlemenin veya prosesin son çıktısı.
  2. Bir sözleşme kapsamında teslim edilen (veya teslim edilecek) maddeler, malzemeler ve tedarikler.  [2]

Üretimde, bir son ürün başka kayda değer işlemi olmayan satışa hazır üründür.

Örneğin, bir petrol şirketi petrolünü son ürün olarak satabilir. [3]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/end-product.html

[3]:https://en.wikipedia.org/wiki/Final_product

son montaj çizelgesi

(Alm. Endmontageablaufplan, m; Fr. ordonnancement de montage final, m; İng. final assembly schedule) endst. İmalat sürecinde, farklı nihai ürünler için son montaj aşamasındaki işlem sıralarının oluşturulduğu çizelge. [1]

Çoğunlukla FAS olarak kısaltılan ve bazen bitiş çizelgesi olarak da anılan Son Montaj Çizelgesi, siparişe göre üretim (MTO) veya siparişe göre montaj (ATO) ortamlarında, belirli müşteri siparişleri için ürünü bitirmek adına son parçaların bir planlamasıdır.

Bitiş takvimi, montajı da içerebilir fakat aynı zamanda son karıştırma, kesme, ambalajlama vb. de. FAS, müşteri siparişinin alınmasından sonra hazırlanır. FAS, ürünü, stoklandığı (veya master planlandığı) seviyeden son parça düzeyine kadar tamamlaması için gereken işlemleri planlar.

Nihai ürünler MPS’de görünmediğinde son montaj çizelgesi (FAS) girdileri gereklidir. Bu son öğelerin siparişe göre montajı yapılır veya çeşitli yapılandırmalarda birleştirilebilen çeşitli müşteri seçenekleri vardır. Bu ürünler, birçok sevk edilebilir nihai ürünün birkaç standart bileşenden meydana geldiği varyant ve seçeneklere sahip kategoriye aittir. Bu ürünler için iki farklı zaman çizelgesi gereklidir: nihai ürün bileşenleri için ana üretim programı (MPS) ve sevk edilebilir ürünler için son montaj çizelgeleri (FAS). [2]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:https://en.wikipedia.org/wiki/Final_assembly_schedule

son kullanıcı

1. (Alm. Endbenützer, m; Endverbraucher, m; Fr. utilisateur final, m; İng. end user) blşm. Veri işleme ve bilgi alışverişi için bir kullanıcı ağını kullanan kişi, süreç, program, aygıt ya da dizge. 2. (Alm. Endverbraucher, m; Fr. utilisateur final, m; İng. end user) endst. Bir ürünün ya da hizmetin amacı doğrultusunda tüketilmesi için ulaştırıldığı son kişi. [1]

Bir ürün için yetki veren, emir veren, işlem yapan veya ödeme yapan kişi veya kuruluşun aksine fiilen bu ürünü kullanan kişi yada kuruluş. [2]

Ürün geliştirmede, nihai(son) olarak bu ürünü kullanan veya nihai(son) olarak kullandırılması amaçlanan kişidir. Son kullanıcı, sysops, sistem yöneticileri, veritabanı yöneticileri, bilgi teknolojisi uzmanları, yazılım uzmanları ve bilgisayar teknisyenleri gibi ürünü destekleyen veya bakım yapan kullanıcıların zıttı konumunda durmaktadır. Son kullanıcılar genellikle, ürün tasarımcılarının teknik anlayışlarına veya becerilerine sahip değildir; bu da, tasarımcıların unuttuğu veya gözden kaçırdığı kolay bir gerçek olup, müşterinin memnuniyetsiz olduğu özelliklere yol açmaktadır. Bilgi teknolojisinde, son kullanıcılar normal anlamda “müşteriler” değildir – genellikle müşterinin çalışanlarıdır. Örneğin, büyük bir perakende şirket, çalışanlarını kullanmaları için bir yazılım paketi satın alırsa, büyük perakende şirket, yazılımı satın alan “müşteri” olmasına rağmen, son kullanıcılar, yazılımı işyerinde kullanacak şirketin çalışanlarıdır. [3]

Bir ürünün veya hizmetin gerçek tüketicisi. “Son kullanıcı” terimi, gerçekte mal veya hizmetle çalışacak kişiyi, geliştirme, üretim ve dağıtımın diğer aşamalarında bulunan bireylerden ayırmak için kullanılır. [4]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/end-user.html

[3]:https://en.wikipedia.org/wiki/End_user

[4]:http://www.investopedia.com/terms/e/end-user.asp

sipariş toplama

(Alm. Kommissionierung, f; Fr. préparation de commande, f; İng. order picking; order selection) endst. Bir siparişi hazırlamak için gerekli ürünleri stoktan seçme süreci, sipariş hazırlama. [1]

Bir siparişi yerine getirmek için öğeleri envanterden çekme. [2]

Sipariş toplama veya sipariş hazırlama işlemi, lojistik deponun işlemlerinden biridir. Müşteri siparişlerini karşılamak için sevkiyattan önce belirli miktarda parçaların alınması ve toplanması işlemi. Temel bir depolama sürecidir ve tedarik zincirinin üretkenliği üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. [3]

[1]: http://www.tuba.gov.tr/

[2]: http://www.businessdictionary.com/definition/order-picking.html

[3]: https://en.wikipedia.org/wiki/Order_picking

son giren ilk çıkar

(Alm. LIFO-Methode, f; Fr. dernier entré; premier sorti; İng. last in first out; LIFO) endst. Kuyruk teorisinde ve bilgisayar biliminde, bir kuyruğa en son dahil olan elemanın ilk olarak kuyruk sisteminden ayrılmasını sağlayan kuyruk disiplini ya da bellek modeli. [1]

En son satın alınan malların (en sonuncusu) ilk önce satıldığı veya kullanıldığı varsayımına dayanan envanter değerlendirme metodu. [2]

“LIFO”, son giren ilk çıkışı, en son üretilen kalemlerin satılması. [3]

Son giren ilk çıkar (LIFO), en son üretilen veya edinilen varlıkların ilk önce kullanıldığı, satıldığı veya elden çıkarıldığını varsayan bir varlık yönetimi ve değerleme yöntemidir; LIFO, bir işletmenin önce en yeni envanterini sattığını, kullandığını veya elden çıkardığını varsayar. Bir varlık, edinilenin altında satılırsa aradaki fark, bir sermaye kaybı olarak kabul edilir. Bir varlık, elde edilenden daha fazla bir miktarda satılırsa, bu fark bir sermaye kazancı olarak kabul edilir. [4]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/last-in-first-out-LIFO.html

[3]:https://en.wikipedia.org/wiki/FIFO_and_LIFO_accounting

[4]:http://www.investopedia.com/terms/l/lifo.asp

sıfır stok

(Alm. Nullbestand, m; Fr. stock zéro, m; zéro stock, m; İng. zero inventory) endst. Tam zamanında üretim sistemlerinde israfların yok edilmesi ile hammadde ve yarı ürün stoklarının azaltılıp salt gerektiği kadarının elde tutulması. [1]

Yalnızca gerekli ürünleri elinde bulundurarak stokların artmasına neden olan tüm israfın giderildiği tam zamanında stok kontrol evresi (aşaması). [2]

JIT(Just-in-time) kavramı, sıfır stok olarak da bilinmektedir . Japon yöneticilerine göre JIT, daha düzgün üretim akışları sağlayan mamül ve üretim süreçlerinin, sürekli olarak gözden geçirilip iyileştirilmesine imkân sağlayan bir yaklaşımdır.

Bu sistem, istenen parçaları sadece minimum düzeyde üretmek suretiyle, üretim içerisindeki stok düzeylerini en aza indirmeyi amaçlar. Bu nedenle, herhangi bir üretim sistemini, malzemelerin birbiri ardınca işlendiği ve kesinlikle stokta tutulmadığı sürekli bir üretim sistemine dönüştürmeye çalışır. Çünkü, böylesi sistemde ara stokları bulunmayacaktır. [3]

Tam zamanında üretimin ana stratejisi üretim hızını artırıp, akış süresini azaltarak, kalite, maliyet, teslimat performansını aynı anda iyileştirmektir.

JIT şu israfları azaltmayı amaçlar:

  1. Hurdalar
  2. Fazla üretim
  3. Gereksiz malzeme taşımaları
  4. Yarı mamul ve bitmiş ürün stokları
  5. Gereksiz, katma değer yaratmayan operasyonlar
  6. İşçinin makine zamanı içinde beklemeleri
  7. Gereksiz işçi hareketleri

JIT KULLANAN ABD ŞİRKETLERİ

  • Harley-Davidson firmasında MAN (Materials As Needed)
  • Ford Motor fabrikasında da MAN (Manufacturing As Needed)
  • Omark Endüstrilerinde ZIPS (Zero Inventroy Production Systems)
  • Westinghouse’de MIPS (Minumum Inventory Production Systems)
  • Hewlett-Packard, SP (Stockless Production)

TÜRKİYE’DE JIT UYGULAYAN BAZI FİRMALAR

  • TOFAŞ
  • MERCEDES
  • TOYOTA
  • VESTEL
  • RENAULT
  • KORTEKS
  • B PLAS       [4]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/zero-inventories.html

[3]:http://sbedergi.erciyes.edu.tr/sayi_2/Jit%20(S%C4%B1f%C4%B1r%20Stok)%20Sistemi%20-%20M.S%C4%B1tk%C4%B1%20%C4%B0LKAY%20-%20Ahmet%20DO%C4%9EAN.pdf

[4]:http://www.yildiz.edu.tr/~tuzkaya/MUP_Ders_Notlari/Tam_zamaninda_uretim.pdf

sermaye yatırımı

(Alm. Kapitalanlage, f; Fr. investissement en capital, m; İng. capital investment ) endst. Bir işletmede hizmet veya ürünü daha çok, daha iyi kalitede yapmak için eklenen donatılar, araçlar, binalar ve benzerlerinin tümü. [1]

Bir iş girişiminde gelir beklentisi ile yatırım yapılan ve birkaç yıl içinde işletme tarafından elde edilen kazançlar yoluyla geri kazanılmış para. Genellikle, günlük işlemler (çalışan sermaye) veya diğer giderlerden ziyade sermaye harcamaları için kullanıldığı anlaşılmaktadır. [2]

Sermaye yatırımı, işletme hedeflerini ilerletmek amacıyla bir firmaya veya işletmeye yatırım edilen fonları ifade eder. Sermaye yatırımları aynı zamanda bir firmanın uzun yıllar boyunca üretken olması beklenen üretim tesisleri ve makine gibi sermaye varlıkları veya sabit varlıkların satın alınması anlamına da gelebilir. Sermaye yatırımlarının kaynakları çoktur ve öz sermaye yatırımcıları, bankalar, finansal kuruluşlar, girişim sermayesi ve melek yatırımcıları içerebilir. [3]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/capital-investment.html

[3]:http://www.investopedia.com/terms/c/capital-investment.asp

serbest dolaşımlı atölye çizelgelemesi

(Alm. offene Werkstattsteuerung; Fr. ordonnancement d’atelier ouvert, m; İng. open shop scheduling) endst. Belli bir performans ölçütünü eniyileyecek biçimde, üretim rotası kısıtlaması olmaksızın işlerin imalat atölyesinde yer alan makinelerde hangi sıra ve zamanda gerçekleneceğinin belirlenmesi, açık atölye çizelgelemesi. [1]

Teorik bilgisayar bilimi ve yöneylem araştırmasında serbest dolaşımlı atölye çizelgeleme problemi (OSSP), belirli bir dizi işin, belirli bir zaman aralığında, her birinin belirli iş istasyonlarında, her birinde isteğe bağlı bir sıraya göre işlenmesinin gerektiği bir zamanlama problemidir; ve amaç her iş istasyonunda her bir işin ne zaman işleneceğini belirlemektir. Sorun ilk kez Teofilo F. Gonzalez ve Sartaj Sahni tarafından 1976 yılında incelenmiştir.

Tanım

Daha açık bir ifadeyle, serbest dolaşımlı atölye çizelgeleme probleminin girdisi, bir dizi ‘’n’’ adet iş, bir başka ‘’m’’ adet iş istasyonu kümesi ve her işyerinin her iş istasyonunda harcaması gereken süreyi (muhtemelen sıfır) gösteren iki boyutlu bir tablodan oluşur. Her bir iş yalnızca bir seferde sadece bir iş istasyonunda işlenebilir ve her iş istasyonu aynı anda yalnızca bir işi işleyebilir. Bununla birlikte, atölye çizelgeleme probleminden farklı olarak, işleme adımlarının gerçekleşme sırası serbestçe değişebilir. Hedef, her iş istasyonunda işlenecek her iş için bir zaman atamak ve böylece aynı iş istasyonuna aynı anda iki iş atanmamakta, bir iş aynı anda farklı iş istasyonlarına atanmamakta ve her iş farklı iş istasyonlarına istenen süre boyunca atanmaktadır. Bir çözümün kalitesinin genellikle ölçütü, zamanlamanın başlangıcından (bir işin bir iş istasyonuna atanması) sonuna kadar geçen tamamlanma süresidir (son iş istasyonunda son işin bitirme zamanı). [2]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:https://en.wikipedia.org/wiki/Open-shop_scheduling

satış tahmini

 

(Alm. Absatzprognose, f; Fr. prévision des ventes, f; İng. sales forecast) endst. Geçmişte gerçekleşmiş satış miktarlarından ve/veya bazı varsayımlardan yola çıkarak, gelecekte belirli zaman aralıklarında gerçekleşmesi beklenen satış miktarı. [1]

Elde edilebilir satış gelirinin, tarihsel satış verilerine dayalı olarak projeksiyonu, pazar anketleri ve trendlerinin analizi ve satış elemanlarının tahminleri. Satış bütçesi olarak da adlandırılan bu, bir iş planının temelini oluşturur. [2]

Satış tahmini; seçilmiş bir pazarlama planı ve mevcut çevre şartları altında işletme satışlarının ümit edilen miktarıdır. [3]

Teklif edilen bir pazarlama planı veya program altında gelecekteki belirli bir dönem için tahmin olunan satışların miktar veya parasal değeridir. [4]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/sales-forecast.html

[3]:https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=gyLHMouPes-CvnhRcjQsKXQBYg5B3jU9f5sHlWTs65GlzRVGo8hARQde1dlmY6oq

[4]:https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=gyLHMouPes-CvnhRcjQsKXQBYg5B3jU9f5sHlWTs65GlzRVGo8hARQde1dlmY6oq