Hale Odabaşı tarafından yazılmış tüm yazılar

uygunluk kalitesi

(Alm. Qualitätskonformität, f; Fr. conformité de la qualité, f; İng. conformance quality) endst. 1. Endüstriyel üretimde, süreç çıktılarının belirlenen tasarıma ne kadar doğru oranda uyduğunun ölçüm sonucu. 2. Tasarım isterlerini sağlayacak şekilde üretimin, hizmetlerin ve genelde süreçlerin düzenlenebilme derecesi. [1]

Süreç kontrol sınırları, ürün toleransları ve üretim hedefleri  karşılanırken ürünün üretim gereksinimleri ve proses özelliklerini etkileyen tasarım ve ürün fonksiyonlarının etkinlik düzeyi. [2]

Tasarım kalitesi ile belirlenen spesifikasyonlara fiziksel üretim (imalat) esnasındaki uyma derecesidir.

Belli bir düzeydeki uygunluk kalitesinin gerçekleştirilmesinde değişimleri şekildeki grafikte görülen maliyetler arasında bir denge kurulmasına çalışılır. Kalite kontrolünün etkinliği arttıkça, yani kalite spesifikasyonlarına uygunluk derecesi yükseldikçe bozuk mal sayısı azalır. Dolayısı ile bozuk malların ortaya çıkardığı malzeme ve işçilik kayıpları ve tamir masrafları ile müşteri şikayetleri hızla azalır. Buna karşılık ölçme ve kontrol faaliyetlerinin yoğunluğu arttığından değerleme maliyetleri giderek yükselir. Koruma maliyeti bozuk malın üretimine meydan bırakmamak amacı ile önceden alınan tedbirler için yapılan masraflardan oluşur. İşçi eğitimi tamir-bakım, tasarım kontrolü vb. masraflar koruma maliyeti niteliğindedir. Grafikten görüleceği üzere kontrolün etkinliği arttıkça, değerleme ve koruma maliyetleri yavaş yavaş yükselmekte buna karşılık bozuk mal maliyetinde hızlı bir düşme kaydedilmektedir. Uygunluk kalitesi artırmak için özellikle koruma tedbirlerine ağırlık vermenin isabetli bir politika olacağı açıkça görülmektedir.

 [3]

Üreticiler uygunluk kalitesini veya ürünün/hizmetin hangi dereceye kadar doğru bir şekilde üretildiğini ölçebilirler. [4]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/quality-of-conformance.html

[3]:http://content.lms.sabis.sakarya.edu.tr/Uploads/65350/43094/kal_1(genel_kavramve_tan%C4%B1mlamalar).pdf

[4]:https://en.wikipedia.org/wiki/Quality_(business)

şirket

(Alm. Firma, f; Gesellschaft, f; Fr. société, f; İng. company; firm) endst. İki ya da daha çok kişi ve/veya tüzel kişinin iş yaparak kazanç elde etmek için, mevcut yasalara uygun olarak kurdukları ticari birlik. [1]

Bir iş yapmak için kurulan ve düzenlenen gönüllü bir ortaklık. Şirket türleri; şahıs şirketi, adi şirketi, limited şirketi, anonim şirketi ve kamu şirketini içerir. [2]

Şirket veya firma, Türkiye yasalarına göre iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelerek emek veya mallarını müşterek (ortak) bir amaçla bir sözleşme ile birleştirmeleri sonucu ortaya çıkan tüzel kişiliktir.

Türleri

Türkiye yasalarına göre şirketler temelde ikiye ayrılır:

Şahıs şirketleri

  • Adi şirket
  • Kolektif şirket
  • Komandit şirket

Sermaye şirketleri

  • Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket
  • Limited şirket
  • Anonim şirket        [3]

Şirket (ortaklık), kişilerin ekonomik amaçlarla bir araya gelmek suretiyle emek ve mallarını, bu ortak amaca ulaşmak için, bir sözleşme (akit) ile birleştirmeleridir.

Şirketin söz konusu olması için gereken nitelikler aşağıdaki gibidir:

  1.  Şirketi oluşturan kişiler birden fazla olmalıdır,
  2. Ortak bir amaç bulunmalıdır,
  3. Ortak amaca ulaşılması için ortakların arasında bir anlaşma bulunmalıdır,
  4. Amaca ulaşmak için ortaklar tarafından şirkete sermaye konulmalıdır.    [4]

Gelirlerine göre en büyük şirketler listesi:

Rank Name Industry Revenue (USD billion) Revenue growth Employees Country Headquarters CEO Ref
1 Walmart General merchandisers $485,873 Increase 0.8% 2,300,000 United States Bentonville, Arkansas Doug McMillon [1]
2 State Grid Utilities $315,199 Decrease 4.4% 926,067 China Beijing Shu Yinbiao [2]
3 Sinopec Group Petroleum refining $267,518 Decrease 9.1% 713,288 China Beijing Wang Yupu [3]
4 China National Petroleum Petroleum refining $262,573 Decrease 12.3% 1,512,048 China Beijing Wang Yilin [4]
5 Toyota Motor vehicles and parts $254,694 Increase 7.7% 364,445 Japan Toyota, Aichi Akio Toyoda [5]
6 Volkswagen Group Motor vehicles and parts $240,264 Increase 1.5% 626,715 Germany Wolfsburg Matthias Müller [6]
7 Royal Dutch Shell Petroleum refining $240,033 Decrease 11.8% 89,000 Netherlands United Kingdom The Hague Ben van Beurden [7]
8 Berkshire Hathaway Insurance $223,604 Increase 6.1% 367,700 United States Omaha, Nebraska Warren Buffett [8]
9 Apple Computers and office equipment $215,639 Decrease 7.7% 116,000 United States Cupertino, California Tim Cook [9]
10 Exxon Mobil Petroleum refining $205,004 Decrease 16.7% 72,700 United States Irving, Texas Darren Woods [10]
11 McKesson Healthcare $198,533 Increase 3.1% 64,500 United States San Francisco, California John Hammergren [11]
12 BP Petroleum refining $186,606 Decrease 17.4% 74,500 United Kingdom London Bob Dudley [12]
13 United Health Healthcare $184,840 Increase 17.7% 230,000 United States Minnetonka, Minnesota Stephen Hemsley [13]
14 CVS Health Healthcare $177,526 Increase 15.8% 204,000 United States Woonsocket, Rhode Island Larry Merlo [14]
15 Samsung Electronics Electronics and electrical equipment $173,957 Decrease 2.0% 325,000 South Korea Suwon Oh-Hyun Kwon [15]

[5]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/company.html

[3]:https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eirket

[4]:http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/2300/2981.pdf

[5]:https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_largest_companies_by_revenue

 

 

son ürün

(Alm. Endprodukt, n; Fr. produit final, m; produit terminal, m; İng. end product; final product) endst. Ardışık süreçlerin ve işlem adımlarının tamamlanması sonucunda ortaya çıkan ürün, tamamlanmış ürün. [1]

  1. Bir faaliyetin, düzenlemenin veya prosesin son çıktısı.
  2. Bir sözleşme kapsamında teslim edilen (veya teslim edilecek) maddeler, malzemeler ve tedarikler.  [2]

Üretimde, bir son ürün başka kayda değer işlemi olmayan satışa hazır üründür.

Örneğin, bir petrol şirketi petrolünü son ürün olarak satabilir. [3]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/end-product.html

[3]:https://en.wikipedia.org/wiki/Final_product

sıfır stok

(Alm. Nullbestand, m; Fr. stock zéro, m; zéro stock, m; İng. zero inventory) endst. Tam zamanında üretim sistemlerinde israfların yok edilmesi ile hammadde ve yarı ürün stoklarının azaltılıp salt gerektiği kadarının elde tutulması. [1]

Yalnızca gerekli ürünleri elinde bulundurarak stokların artmasına neden olan tüm israfın giderildiği tam zamanında stok kontrol evresi (aşaması). [2]

JIT(Just-in-time) kavramı, sıfır stok olarak da bilinmektedir . Japon yöneticilerine göre JIT, daha düzgün üretim akışları sağlayan mamül ve üretim süreçlerinin, sürekli olarak gözden geçirilip iyileştirilmesine imkân sağlayan bir yaklaşımdır.

Bu sistem, istenen parçaları sadece minimum düzeyde üretmek suretiyle, üretim içerisindeki stok düzeylerini en aza indirmeyi amaçlar. Bu nedenle, herhangi bir üretim sistemini, malzemelerin birbiri ardınca işlendiği ve kesinlikle stokta tutulmadığı sürekli bir üretim sistemine dönüştürmeye çalışır. Çünkü, böylesi sistemde ara stokları bulunmayacaktır. [3]

Tam zamanında üretimin ana stratejisi üretim hızını artırıp, akış süresini azaltarak, kalite, maliyet, teslimat performansını aynı anda iyileştirmektir.

JIT şu israfları azaltmayı amaçlar:

  1. Hurdalar
  2. Fazla üretim
  3. Gereksiz malzeme taşımaları
  4. Yarı mamul ve bitmiş ürün stokları
  5. Gereksiz, katma değer yaratmayan operasyonlar
  6. İşçinin makine zamanı içinde beklemeleri
  7. Gereksiz işçi hareketleri

JIT KULLANAN ABD ŞİRKETLERİ

  • Harley-Davidson firmasında MAN (Materials As Needed)
  • Ford Motor fabrikasında da MAN (Manufacturing As Needed)
  • Omark Endüstrilerinde ZIPS (Zero Inventroy Production Systems)
  • Westinghouse’de MIPS (Minumum Inventory Production Systems)
  • Hewlett-Packard, SP (Stockless Production)

TÜRKİYE’DE JIT UYGULAYAN BAZI FİRMALAR

  • TOFAŞ
  • MERCEDES
  • TOYOTA
  • VESTEL
  • RENAULT
  • KORTEKS
  • B PLAS       [4]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/zero-inventories.html

[3]:http://sbedergi.erciyes.edu.tr/sayi_2/Jit%20(S%C4%B1f%C4%B1r%20Stok)%20Sistemi%20-%20M.S%C4%B1tk%C4%B1%20%C4%B0LKAY%20-%20Ahmet%20DO%C4%9EAN.pdf

[4]:http://www.yildiz.edu.tr/~tuzkaya/MUP_Ders_Notlari/Tam_zamaninda_uretim.pdf

risk toleransı

(Alm. Risikotoleranz, f; Fr. tolerance au risque, f; İng. risk tolerance) endst. Belirli bir yatırım için, sorun olmadan karşılanabilecek risk düzeyi. [1]

Riski kabul etme veya absorbe etme kapasitesi. [2]

Belirli bir amacın başarılmasına yönelik olarak kabul edilebilecek risk miktarını ifade eder. Başka bir ifadeyle risk toleransı hedefler etrafındaki kabul edilebilir bir değişkenliği belirtir. [3]

[1]:http://www.tuba.gov.tr/

[2]:http://www.businessdictionary.com/definition/risk-tolerance.html

[3]:http://earsiv.okan.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/123456789/306/Demet%20KALYONCU%20%20%20%20%20%20%28Muhasebe%20ve%20Denetim%20Y%C3%BCksek%20Lisans%20Tezi%29.pdf?sequence=1&isAllowed=y